Zgodność z AFIR 2026: Terminy dla ładowania EV i lista kontrolna RFID

Europejskie rozporządzenie w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych (AFIR) zmienia zasady publicznego ładowania pojazdów elektrycznych (EV). Przepisy dotyczące płatności, termin doposażenia określonej grupy starszych punktów o dużej mocy przypadający na 1 stycznia 2027 roku oraz normy techniczne wskazane w zmienionym załączniku mają znaczenie dla operatorów stacji ładowania. Nie ustanawiają jednak powszechnego obowiązku oferowania Plug & Charge przez każdą ładowarkę ani nie sprawiają, że sama karta RFID staje się „zgodna z AFIR”. Operatorzy, także ci korzystający z kart RFID do ładowania EV, muszą oceniać każdy punkt według jego dostępności, mocy, lokalizacji oraz daty uruchomienia lub modernizacji.

Czego AFIR wymaga od publicznych stacji ładowania

Rozporządzenie AFIR, stosowane od kwietnia 2024 roku, nakłada wiążące wymogi na ogólnodostępną infrastrukturę ładowania we wszystkich 27 państwach członkowskich UE. Główna zasada regulacji jest prosta: każdy kierowca EV musi mieć możliwość naładowania pojazdu bez konieczności wcześniejszej rejestracji czy posiadania subskrypcji u danego dostawcy. Płatności ad hoc stały się wymogiem bezdyskusyjnym.

Wymogi dotyczące płatności są zróżnicowane w zależności od mocy punktu ładowania. Ogólnodostępne punkty uruchamiane od 13 kwietnia 2024 roku muszą umożliwiać płatności ad hoc. W punktach o mocy co najmniej 50 kW operatorzy muszą zapewnić czytnik kart płatniczych albo urządzenie z funkcją zbliżeniową umożliwiającą odczyt takich kart. Poniżej 50 kW wymóg ten może spełniać bezpieczny internetowy proces płatności, na przykład z kodem QR przypisanym do danej sesji. Jeden terminal spełniający wymagania może obsługiwać kilka punktów ładowania w obrębie tego samego zespołu punktów ładowania.

Określono również termin doposażenia istniejących urządzeń. Od 1 stycznia 2027 roku ogólnodostępne punkty o mocy co najmniej 50 kW, uruchomione przed 13 kwietnia 2024 roku i znajdujące się wzdłuż dróg TEN-T lub na bezpiecznych i chronionych parkingach, muszą oferować czytnik kart płatniczych albo urządzenie z funkcją zbliżeniową umożliwiającą odczyt takich kart. Obowiązek ten ma węższy zakres niż doposażenie wszystkich starszych szybkich ładowarek w Europie.

ISO 15118 i rozwój technologii Plug & Charge

Od 8 stycznia 2026 roku zmieniony załącznik techniczny do AFIR wymaga, aby ogólnodostępne punkty AC i DC dla elektrycznych pojazdów lekkich i ciężkich zainstalowane lub zmodernizowane od tej daty spełniały ze względu na interoperacyjność co najmniej wymagania części od 1 do 5 normy EN ISO 15118 (w tym normy EN ISO 15118-2:2016). Normy te obejmują funkcje opcjonalne. Rozporządzenie nie wymaga uruchomienia komercyjnej usługi Plug & Charge w każdej ładowarce. Operatorzy mogą zdecydować, czy ją zaoferować, a jeśli to zrobią, muszą zapewnić interoperacyjność wdrożenia.

Ogólnodostępne punkty ładowania AC i DC zainstalowane lub zmodernizowane od 1 stycznia 2027 roku muszą ze względu na interoperacyjność spełniać co najmniej wymagania normy EN ISO 15118-20:2022. Jeśli oferują usługi automatycznego uwierzytelniania i autoryzacji, takie jak Plug & Charge, muszą być zgodne zarówno z normą EN ISO 15118-2:2016, jak i z normą EN ISO 15118-20:2022. Prywatne punkty ładowania AC i DC zainstalowane lub zmodernizowane od tej samej daty muszą być zgodne z normą EN ISO 15118-20:2022 przy ładowaniu w trybie 3 lub 4 albo z normą EN IEC 61851-1:2019 przy ładowaniu w trybie 2 (załącznik II, pkt 2.1.2 i 2.1.3). Wymogi te nie dotyczą punktów zainstalowanych wcześniej, chyba że zostaną zmodernizowane, czyli ich urządzenia zostaną w znacznym stopniu lub całkowicie wymienione; rutynowa konserwacja nie jest uznawana za modernizację. O tym, czy oferować ładowanie inteligentne lub dwukierunkowe, nadal decyduje operator.

Jeśli kompatybilny pojazd, ładowarka, backend, infrastruktura certyfikatów i umowa handlowa wspólnie obsługują Plug & Charge, rozwiązanie to może automatyzować uwierzytelnianie. Pozostaje jedną z opcji obok płatności ad hoc i kart RFID powiązanych z umową, a nie ich uniwersalnym zamiennikiem.

Dlaczego RFID wciąż ma kluczowe znaczenie dla flot i ładowania w miejscach pracy

Wymogi AFIR dotyczą przede wszystkim ogólnodostępnej infrastruktury ładowania. Prywatne i półprywatne środowiska ładowania – w tym firmowe parkingi, centra logistyczne, budynki wielorodzinne oraz bazy flotowe – funkcjonują inaczej, a w ich przypadku uwierzytelnianie oparte na RFID pozostaje niezwykle istotne.

Operatorzy flot zarządzający dziesiątkami lub setkami pojazdów elektrycznych potrzebują scentralizowanej kontroli dostępu oraz precyzyjnego rozliczania kosztów w przeliczeniu na konkretny pojazd lub kierowcę. Karty RFID zapewniają dokładnie takie możliwości: każda karta jest powiązana z konkretnym kierowcą lub pojazdem w backendowym systemie zarządzania, co pozwala na tworzenie przejrzystej dokumentacji dotyczącej kosztów energii, rozliczeń podatkowych i analiz operacyjnych. Menedżer floty może natychmiast wydać, przypisać na nowo lub dezaktywować kartę bez konieczności fizycznej interwencji przy ładowarce.

Ładowanie w miejscu pracy wiąże się z podobnymi wymaganiami. Firmy instalujące ładowarki na parkingach pracowniczych muszą udostępniać je tylko uprawnionemu personelowi, monitorować zużycie energii na potrzeby rozliczeń świadczeń pracowniczych w formie niepieniężnej oraz zarządzać obciążeniem w ramach ograniczonej mocy przyłączeniowej budynku. Integracja kart RFID z istniejącymi identyfikatorami pracowniczymi tworzy spójny system: ta sama karta, która otwiera drzwi do biura, uruchamia również ładowarkę EV.

Budynki wielorodzinne i komercyjne mierzą się z prawdopodobnie najbardziej złożonymi wyzwaniami w zakresie kontroli dostępu. Różni mieszkańcy, najemcy komercyjni oraz goście wymagają odmiennych poziomów uprawnień. Systemy oparte na RFID doskonale radzą sobie z tak wielopoziomowym dostępem, przypisując różne profile uprawnień do poszczególnych grup kart i automatycznie kierując rozliczenia na właściwe konta najemców.

Planowanie w oparciu o rzeczywisty zakres przepisów

AFIR określa cele w zakresie rozbudowy infrastruktury i wspólne wymogi w całej UE, jednak zgodność ocenia się na podstawie definicji prawnych i cech każdej instalacji. W ewidencji operatora należy odnotować, czy punkt jest ogólnodostępny, jaka jest jego moc, czy znajduje się wzdłuż sieci TEN-T lub na bezpiecznym i chronionym parkingu oraz kiedy został uruchomiony lub zmodernizowany. To właśnie taka ewidencja, a nie ogólnoeuropejskie statystyki liczby ładowarek, pozwala wiarygodnie określić mające zastosowanie wymogi dotyczące płatności ad hoc oraz wymogi techniczne.

Jak technologia RFID dostosowuje się do nowych realiów regulacyjnych

Nie należy zakładać, że istniejący czytnik RFID spełnia wymogi AFIR dotyczące płatności. Odczyt identyfikatora do ładowania i akceptowanie karty płatniczej to różne funkcje, a płatności z wykorzystaniem kodu QR są dopuszczalne tylko w punktach o mocy poniżej 50 kW. Operatorzy powinni sprawdzić zainstalowane urządzenia płatnicze, moc punktu, lokalizację i datę uruchomienia pod kątem art. 5, zamiast traktować aktualizację oprogramowania sprzętowego jako uniwersalny sposób zapewnienia zgodności.

Protokół OCPP (Open Charge Point Protocol) zapewnia ustandaryzowaną warstwę komunikacyjną między stacjami ładowania a platformami zarządzania. Odpowiednio wyposażona stacja i backend mogą obsługiwać karty RFID powiązane z umową równolegle z integracją płatności ad hoc. Sama obsługa OCPP nie dowodzi jednak, że terminal płatniczy, proces obsługi użytkownika lub instalacja spełniają wymogi AFIR. Platformy roamingowe i umowy dwustronne mogą rozszerzać akceptację identyfikatorów powiązanych z umową na kolejne sieci.

Dla operatorów budujących nową infrastrukturę ładowania w 2026 roku praktycznym podejściem jest wielowarstwowa strategia dostępu i uwierzytelniania: ISO 15118 Plug & Charge dla kompatybilnych pojazdów, zbliżeniowe płatności kartą dla publicznego dostępu ad hoc oraz karty RFID do zarządzania flotą, kontroli dostępu w miejscach pracy i programów dla użytkowników z umową. Takie podejście oparte na wielu metodach zabezpiecza inwestycję na przyszłość, jednocześnie maksymalizując dostępność dla każdego kierowcy EV.

Kierunek zmian regulacyjnych jest jasny: Europa zmierza w stronę bezproblemowego, interoperacyjnego ładowania EV w bezprecedensowym tempie. Technologia RFID pozostaje kluczowym elementem tej układanki, szczególnie w sieciach prywatnych i operacjach flotowych, gdzie scentralizowana kontrola i szczegółowe monitorowanie zużycia są biznesową koniecznością.

Potrzebujesz kart RFID do ładowania EV w ramach wielowarstwowego systemu uwierzytelniania? Sprawdź nasze zrównoważone karty do ładowania EV lub poznaj rozwiązania do uwierzytelniania flotowego i roamingu sieciowego stworzone z myślą o OCPP i OCPI. Operator pozostaje odpowiedzialny za obowiązki dotyczące płatności, danych i infrastruktury mające zastosowanie do każdego ogólnodostępnego punktu ładowania. Skontaktuj się z nami już dziś, aby usprawnić zarządzanie dostępem do ładowania EV w Twojej firmie.