ISO 15118 Plug & Charge, RFID Kartlarına Karşı: 2026 Yılında Hangi Kimlik Doğrulama Yöntemi Kazanacak?

ISO 15118 ve RFID, elektrikli araç şarjında kimlik doğrulamanın birbiriyle ilişkili ancak farklı yönlerine çözüm sunar. ISO 15118, uyumlu bir araç ile şarj noktasının şarj kablosu üzerinden sözleşmeye ait kimlik doğrulama bilgilerini paylaşmasını sağlayabilir. RFID ise okuyucunun, şarj yönetim sisteminin bir müşteri, sürücü, araç veya filo politikasıyla ilişkilendirebileceği bir tanımlayıcı sunmasını sağlar. Bu yöntemlerden hiçbiri, tüm kullanım senaryolarında diğerine duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmaz.

AB Kuralları Aslında Neyi Gerektiriyor?

ISO 15118, elektrikli araç ile şarj ekipmanı arasındaki iletişimi tanımlar. Bir Plug and Charge uygulaması, uyumlu bir aracın bağlantı kurulduktan sonra şarj sözleşmesinin kimliğini doğrulayabilmesi için sertifikalardan ve destekleyici arka uç hizmetlerinden yararlanır. Bu deneyim; araç ve şarj cihazındaki uygulamaların uyumuna, sertifikaların sağlanmasına, sözleşme desteğine ve tarafların ticari anlaşmalarına bağlıdır.

8 Ocak 2026'dan itibaren AFIR'nin değiştirilmiş teknik eki, bu tarihten itibaren kurulan veya yenilenen, hafif ve ağır elektrikli araçlara yönelik halka açık AC ve DC şarj noktalarının birlikte çalışabilirlik amacıyla en az EN ISO 15118 standardının 1 ila 5. bölümlerine (EN ISO 15118-2:2016 dâhil) uygun olmasını şart koşmaktadır. Bu, halka açık her şarj cihazında Plug and Charge özelliğinin etkinleştirilmesini gerektiren bir kural değildir. İsteğe bağlı işlevler isteğe bağlı kalır; ticari bir Plug and Charge hizmeti için de şarj noktasını destekleyen sertifika ve arka uç ekosistemi gerekir.

RFID'nin Avantajını Koruduğu Alanlar

RFID ile kimlik doğrulama ortadan kalkmıyor. Çeşitli senaryolarda ayrı bir fiziksel erişim aracı hâlâ faydalı olabilir.

Filo araçlarında çoğu zaman şarj işlemlerinin sürücüyle veya maliyet merkeziyle ilişkilendirilmesi gerekir. Araçta tutulan bir Plug and Charge sözleşmesi genellikle aracın şarj sözleşmesini tanımlarken, bir kart belirli bir sürücüye veya operasyon birimine atanabilir. Ancak bu atama tek başına doğru raporlama sağlamaz; arka uç sistemi, tanımlayıcı ile kullanıcı arasındaki eşleştirmeyi korumalı ve gerektiğinde bunu oturum, araç, konum ve politika verileriyle birleştirmelidir.

Araç kiralama ve araç paylaşım işletmeleri de aracın sözleşmesi filonun kontrolünde kaldığında geçici bir erişim aracını tercih edebilir. Kiracının doğrudan ödeme yapması veya filonun şarj oturumunu sonradan kiracıya faturalandırması, hizmet tasarımına ve ticari anlaşmaya bağlıdır.

ISO 15118'in yaygın olarak benimsenmesinden önce üretilmiş eski elektrikli araçlarda, hâlen garanti kapsamında olan ve aktif olarak kullanılan birçok araç da dâhil olmak üzere, Plug & Charge özelliği bulunmaz. Bu araçların sürücüleri önümüzdeki yıllarda da alternatif kimlik doğrulama yöntemlerine ihtiyaç duyacaktır.

Hibrit Yaklaşım: Her İkisini de Desteklemek

Akıllı şarj ağı operatörleri, iki kimlik doğrulama yöntemini destekleyen sistemler uyguluyor. İstasyonlar uyumlu araçlar için Plug & Charge desteği sunarken filo kullanıcıları, eski araçlar ve misafir erişimi için RFID okuyucularını da koruyor. Bu hibrit yaklaşım, kullanıcıları tek bir kimlik doğrulama yöntemine zorlamadan erişilebilirliği en üst düzeye çıkarır.

Uygulama için gereken çalışma, sahaya ve donanıma göre değişir. Okuyucu donanımı, aygıt yazılımı, OCPP desteği, tanımlayıcıların sisteme tanımlanması, sertifika hizmetleri, ödeme sistemleri ve arka uç kurallarının birlikte test edilmesi gerekir. ISO 15118'in yanında RFID desteğini korumak erişimi genişletebilir; ancak operatörler maliyeti ve birlikte çalışabilirliği şarj cihazı ve arka uç sistemi tedarikçileriyle doğrulamalıdır.

Güvenlik Hususları

Bu yöntemlerin güvenlik modelleri farklıdır. Plug and Charge; açık anahtar altyapısına, sertifikalara ve bu sertifikaları sağlayan, saklayan, doğrulayan ve iptal eden uygulamalara dayanır. Dolayısıyla güvenliği yalnızca şarj kablosu üzerinden yapılan bilgi alışverişine bağlı değildir.

RFID güvenliği, çipe ve okuyucu ile arka uç sisteminin neyi doğruladığına bağlıdır. Birçok şarj ağı, yetkilendirmeyi yalnızca kartın UID'sine göre yapar. Bu tanımlayıcı bazı erişim aracı türlerinde kopyalanabilir ve temassız ödeme kimlik doğrulamasıyla eşdeğer olarak tanımlanmamalıdır. AES ile kimlik doğrulama kullanan, erişim uygulamalarına yönelik 13,56 MHz kartlar karşılıklı kimlik doğrulamayı ve korumalı uygulama verilerini destekleyebilir; ancak bu kontroller yalnızca okuyucu, anahtar yönetimi ve arka uç sistemi bunları fiilen kullandığında fayda sağlar.

Ayrı bir fiziksel erişim aracı, kartın veya anahtarlığın fiziksel olarak elde bulundurulmasını ek bir koşul hâline getirebilir; ancak kaybolma, başkalarıyla paylaşılma ve erişimin iptal edilmesine ilişkin kendi risklerini de beraberinde getirir. Operatörler, yöntemlerden birinin her uygulamada doğası gereği daha güvenli olduğunu varsaymak yerine kontrolleri kendi tehdit modellerine göre seçmelidir.

Ağınız İçin Doğru Seçimi Yapmak

AB'de halka açık şarj istasyonları işletiyorsanız, önce AFIR'nin ödeme, veri ve teknik hükümlerinden hangilerinin her bir şarj noktasına uygulandığını belirleyin. Tedarik gereksinimlerini belirlerken "ISO 15118 desteği" ile "ticari Plug and Charge hizmetinin etkin olması" ifadelerini eşdeğer kabul etmeyin. RFID desteğini korumak; filo operatörlerine, araç kiralama hizmetlerine, sözleşmeli müşterilere ve uyumlu Plug and Charge desteği bulunmayan araçların sürücülerine hizmet vermeyi sürdürebilir.

Halka açık şarj altyapısına ilişkin zorunlulukların kapsamına girmeyen özel veya iş yeri şarj kurulumlarında kullanıcı kitlenizi değerlendirin. Şirket filolarına hizmet veren çalışan otoparkları, RFID'nin kimin hangi işlemi yaptığını izleme özelliklerinden yararlanır. Tüketici kolaylığını en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen perakende satış noktaları ise RFID'yi yedek seçenek olarak tutup Plug & Charge teknolojisine öncelik verebilir.

Operatörler, tek bir yönteme bel bağlamak yerine katmanlı bir tasarımı fiilen destekledikleri araçlar, şarj cihazları, dolaşım ortakları ve faturalandırma iş akışlarıyla test edebilir.

İki kimlik doğrulama yöntemini destekleyen şarj çözümlerini uygulama konusunda yardıma mı ihtiyacınız var? Plug & Charge altyapınızı tamamlayan RFID kartlarını keşfetmek için bizimle iletişime geçin.